ARCHIEFVARIA                            Archiefvondsten Overkwartier van Gelre
 

600 KESSEL KERK

601                                                                                 

De hoeff te Oeden gelegen in Helden.

Onderstaande tekst stamt waarschijnlijk uit het midden van de 15e eeuw. De kerk in Kessel ontving ieder jaar een “alden Vleems” 

Lamberti episcopi 

Item soe ist te weten dat men all jair gilt Onsser Liever Vrouwen van Kessell eijnen alden vleems uter den hoeff te Oeden gelegen te Helden welcken haeff men haldende is van Onser Liever Vrouwen van Kessell ind denen vleems heben Evert van Oeden ende Cunne in oer tijt besat op den hoeff vurss. 

Bron: RHCL 14.C032 nr. 4 

 ©. Brueren

 

602

St. Catharina altaar in de kerk van Kessel akte van stichting in 1236

Onderstaand een Kopie van de akte van stichting van het altaar van de H. Catharina, maagd en martelares, door de graaf van Kessel. 

In de naam des heren, Amen. Bekend moge zijn aan ieder christengelovige die dit tegenwoordige schrijven ziet of hoort dat in het jaar van de geboorte van onze heer (Jezus Christus) 1236 op de vigilie van sint Martinus, bisschop en belijder, wij Henricus, bij de genade Gods, graaf van Kessel een met onze welbeminde man, ten eerste Heer Petrus Rector van de Kerk van Kessel en heer Henricus, onze secretaris en heer Godefridus, zoon van Godefridus en heer Bert, soldaat in Baarlo, afwachtend en in de geest overwegend in dit wankele leven en (letterlijk: bouwvallige toestand) hier geen vaste woonplaats hebbend, geen zaak waar men zonodig op kan bouwen en tot vermeerdering van het geloof en onze zielen en tot verkwikking van alle overleden gelovigen, bepalen dat we in de parochiekerk van ons dorp Kessel, een altaar wordt opgericht van de heilige Catharina maagd en martelares voor twee missen in en op dezelfde week waardig en loffelijk op te dragen, waaraan we daarenboven onze hieronder beschreven goederen, zuiver en eenvoudig om Gods wil zonder tegenzin en ongerustheid voor eeuwig te bezitten, opdragen. 

Ten eerste een hof gelegen in Kessel bij het veen naast het huis genaamd Haddenray en aan de andere kant bij het goed genaamd op de Panck. Item een malder tarwe jaarlijks in Baarlo van de goederen van eertijds Gerard de Molenaar. Item vier vaten tarwe en twee kippen in Kessel van een veld grenzend aan de hof van de heilige Katharina maagd en het goed de Penick. Item heer Henricus offert tien dinariën van de hof genaamd Kremersgoed. Item Tilman van Raede, zes dinariën. Item Gerard Horck tien dinariën die Gerard van Vlent uitbetaalt. Arnoldus Rector zes dienariën op het huis genaamd Coenen tot Genenhout. Item uit de goederen van Staede een denarie. Item Arnold Philipp een denarie. Item Winandus senator [?] zes denariën. 

In het testament hebben wij alles en afzonderlijk van het voorgenoemde ten eeuwigen dage onverbrekelijk voor altijd vastgelegd. 

Deze brief aangehangen met ons algemeen zegel, gegeven in het jaar en dag waarvan hierboven sprake is, hebben wij gecollationeerd en vlijtig authentiek en is deze kopie door mij heer Wilhelmus van Kessel alias Merwijck, Pastoor in Kessel… 

Stemt overeen met zijn authentieke kopie van woord tot woord wat mijn naam met eigen hand ondertekend, bevestigd en een weinig daaronder heer Wilhelmus van Kessel alias Merwijck pastoor van deze tegenwoordige kerk. 

Bron: RHCL14.A002A nr. 104 

© H. Brueren 

Met dank aan de Eerw. Heer Sigismund Tagage te Maastricht voor de (moeilijke) vertaling uit het latijn.

De familie Van Merwijck heeft van 1541 tot en met 1798 op het Huys te Kessel gewoond. 


603 Kerkvisiaties.

De Bisschop bezocht zijn parochies geregeld om toezicht te houden op een getrouwe ambtsuitoefening en leerzuiverdheid, nalatigen te vermanen en kerken en scholen met raad en daad ter zijde te staan.

Hiervan werden verslagen gemaakt die zijn gearchiveerd in het archief van het Bisdom dat wordt bewaard in het HCL te Maastricht.

Inventarisnr: 74-11

Folio: 14r

Parochie: O.L.V. Geboorte

Plaats: Kessel

Dekenaat: Kessel

Datum visitatie: 14-7-1725

Opmerkingen:

De heer beneficiant van het Heilige Kruis in de parochiekerk van Kessel dient op gepaste wijze schriftelijk op de hieronder gestelde vragen te antwoorden.

Hij dient zijn naam te vermelden en sinds wanneer hij aangesteld is. De eerwaarde heer Theodorus Jansen en aangesteld 6 oktober in het jaar 1684.

Wie is van dit beneficie van het Heilige Kruis de patroon (collator)? Het is de hoogeerwaarde en edele heer baron van Merwijck.

Of hij stichtingsbrieven heeft. Nee

Welke lasten rusten er op ? Wekelijks een mis.

Of hij persoonlijk resideert. Nee.

Of het altaar ervan ingewijd is. Nee.

Of het eigen ornamenten heeft. Nee.

Wie daarvoor verantwoordelijk is. De rector van hetzelfde altaar.

Hoeveel inkomsten het heeft. Ongeveer 17 malder rogge van de kleinere maat en ze moeten iedere keer 4 Brabantse stuivers geven.

Er is een kopie aanwezig van de inkomsten van de armen. Zo verklaar ik M.A. Loeijens pastoor te Kessel. (andere hand: De edele heer Matthias van Merwijck is pas rector van de kapel van de Heilige Ursula op het kerkhof. De verantwoordelijkheden zijn vanwege zijn afwezigheid niet meegedeeld. Hetzelfde geldt met betrekking tot de rector van het beneficie van het Heilige Kruis, de heer Nicolaus van Darth. De bedienaars kennen noch de lasten noch de inkomsten.

 

Inventarisnr: 74-11

Folio: 16r-17v

Parochie: O.L.V. Geboorte

Plaats: Kessel

Dekenaat: Kessel

Datum visitatie: 9-6-1730


Folio: 37r

Parochie: O.L.V. Geboorte

Plaats: Kessel

Dekenaat: Kessel

Datum visitatie: 19-6-1742

Opmerkingen: G. van den Broeck, rector van de Heilige Antonius en bedienaar van het beneficie van het Heilige Kruis.

Rec. Roermond 19 juni 1742 na de visitatie van de kerk van Kessel.

De heer dient op gepaste wijze schriftelijk op de hieronder gestelde vragen te antwoorden.

Hij dient zijn naam te vermelden en sinds wanneer hij aangesteld is. N.N. van Aken, aangesteld in het reële, lijfelijke en actuele bezit van het beneficie van het Heilige Kruis in de parochiekerk van Kessel in het jaar 1736, naar ik geloof.

Wie is van dit beneficie de patroon (collator)? Van voornoemde beneficie is de wereldlijk heer te Kessel de patroon.

Of hij stichtingsbrieven heeft. Nee.

Welke lasten rusten er op dit beneficie?

Van het voornoemde beneficie zijn de lasten iedere week een mis te lezen.

Of hij persoonlijk resideert. Nee.

Of het altaar ervan ingewijd is. Het is niet gewijd.

Of het eigen ornamenten heeft. Dat het geen eigen ornamenten heeft.

Wie daarvoor verantwoordelijk is. Dat ik dit niet weet, maar de kerk heeft altijd de ornamenten gegeven en de andere dingen die nodig zijn om de mis te vieren, waarvan de kerk van de beneficiant elk jaar 10 schelling krijgt.

Hoeveel inkomsten het heeft. Dat kan ik niet precies weten,

maar ik denk ongeveer 20 rijksdaalders.

 

Inventarisnr: 74-11

Folio: 44r

Parochie: O.L.V. Geboorte

Plaats: Kessel

Dekenaat: Kessel

Datum visitatie: 2-6-1755

Opmerkingen: Venray in het jaar 1755 op 2 juni G. A. Vander Crabben rector van het beneficie van het Heilige Kruis in de kerk van Kessel.

De heer dient op gepaste wijze schriftelijk op de hieronder gestelde vragen te antwoorden.

Hij dient zijn naam te vermelden en sinds wanneer hij aangesteld is. Gerardus Antonius Vander Crabben, aangesteld op het feest zelf van de Ten-Hemel-Opneming van de Heilige Maagd Maria in het jaar 1745. Wie is van beneficie de patroon (collator)? De edele, zeer illustere vrijheer van Kessel Guillelmus Antonius van Merwijck.

Of hij stichtingsbrieven heeft. Hij antwoordt ontkennend.

Welke lasten rusten er op dit beneficie?

Hij antwoordt: iedere week een mis lezen bij het altaar van het Heilige Kruis in de kerk van Kessel, zonder dat dag en uur bepaald zijn.

Of hij persoonlijk resideert. Hij antwoordt ontkennend.

Of het altaar ervan ingewijd is. Hij antwoordt bevestigend.

Of het eigen ornamenten heeft. Hij antwoordt ontkennend.

Wie daarvoor verantwoordelijk is. Hij antwoordt: voor zover ik weet, de kerk.

Hoeveel inkomsten het heeft. Hij antwoordt: het heeft 17 1/2,

Ik bedoel zeventien en een halve malder rogge, waarvan een (vanaf welk moment weet ik niet) is gekocht voor 150 gulden Roermonds geld, die dan zijn uitgezet aan de gemeenschap van

Kessel tegen 3 procent.

 Bron:  HCL Kerkvisitaties Bisdom